چگونه برنامه نویس شویم؟

پیش از اینکه بتوان به پاسخ این سوال که چگونه برنامه نویس شویم دست پیدا کرد، ابتدا باید شناختی از اینکه برنامه نویسی چیست بیابیم و درک خوبی از اینکه یک برنامه نویس کیست و چه میکند داشته باشید.
برنامه نویسی چیست؟
به زبان خیلی ساده، برنامه نویسی عبارت است از نوشتن دستوراتی که یک سیستم -مثل کامپیوتر- آنها را متوجه شده و دستورات ما را یکی پس از دیگری اجرا می کند. حال، یک زبان برنامه نویسی لغات، دستورات و قوانینی را در اختیار ما به عنوان یک برنامه نویس قرار میدهد که از آن طریق میتوانیم با کامپیوترها و سیستمهای کامپیوتری صحبت کنیم (دقیقاً به همان صورت که ما از واژگان زبان شیرین فارسی برای ارتباط با یکدیگر استفاده میکنیم و حرف همدیگر را می فهمیم!)
برنامه نویس کیست؟
حالا که با مفهوم برنامه نویسی آشنا شدید میتوانید بگویید که یک برنامه نویس کیست! برنامهنویس شخصی است که سعی میکند برای مسئلهها بهترین پاسخها را پیدا کند و آنها را به کمک زبانهای برنامهنویسی به کامپیوتر منتقل کند. بدین صورت کامپیوتر اطلاعات دریافتی را پردازش میکند و خروجی کار را نمایش می دهد.
پس شخص برنامهنویس باید به فرآیند حل مسئله، تحلیل دادهها، عیبیابی و… مسلط باشد.
اگر بخواهیم کمی سادهتر توضیح دهیم که برنامه نویس چه کسی است، میتوان گفت همان شخصی که در کامپیوتر شروع به تولید یک نرمافزار میکند. ممکن است این نرمافزار برای اجرا در صفحات وب باشد، یا برای اجرا در دسکتاپ، موبایل و….
مزایا و معایب برنامه نویس بودن:
مزایا:
- محقوق مناسب: در جهان پیشرفته امروز، داشتن فیش حقوقی شش رقمی افسانه نیست اما تلاش برای انجام آن چندین سال طول می کشد مگر این که در جایی کار کنید که بودجه و سرمایه زیادی برای شما دارد.
- قابلیت دور کاری: لازم نیست تا هر روز در دفتر کارتان باشید. امروزه، بسیاری از شرکت ها در حال بکار بردن ایده های کار از راه دور در روزهای اداری برای برنامه ریزی جلسات خود هستند.
- مهارت های قابل انتقال و جابجایی: باید بگوییم دانشی که دارید فراتر از مرزهاست و شما می توانید آن را تقریباً در هر جایی که می خواهید، بکار ببرید. شما می توانید به راحتی از یک کشور به کشور دیگر جا به جا شوید و در عین حال با همه آنها ارتباط داشته باشید.
- تقاضای بالا: طبق آمار اداره کار ایالات متحده آمریکا، پیش بینی می شود که بین سال های 2014 تا 2024 ، آینده کاری این شغل 17 درصد رشد داشته باشد. این میزان در مقایسه با رشد متوسط 7 درصدی سایر بخش ها، رشدی بسیار چشمگیر و قابل توجه است.
معایب:
- رقابت: بیایید با هم صادق باشیم، شروع این کار آسان است، اما شانس دیگران برای انجام همین کار بیشتر است. در واقع، هر چه هنر و مهارت برنامه نویسی افراد بیشتر باشد، سطح رقابت و شرکای این نوع سرمایه گذاری به همان میزان افزایش می یابد.
- فشار و استرس: مسایلی مانند مهلت های زمانی تحویل کار (دِدلاین)، اشکالاتی که منطقی نیستند، کد ارث بری دیگران، چارچوب ها و پیاده سازی های نامناسب، کار کردن با یک کد تا پاسی از شب و داشتن نگرانی دایمی از تغییرات و یاد گرفتن مسایل و کدهای جدید و ناهماهنگی در به روز بودن تغییرات کدهای برنامه نویسی نیز از دیگر عوامل استرس زا هستند.
- ساعت کار طولانی: کار برنامه نویسی وقتی به خانه رسیدید هم متوقف نمی شود. برنامه نویسی شما را هر جایی که بروید، دنبال می کند. در واقع، ساعات زیادی را باید به یادگیری آن بپردازید. برای برنامه نویسان مبتدی، ساعت های طولانی کار می توانند طاقت فرسا باشند.
- شیوه زندگی کم تحرک: بیشتر وقت شما در پشت صفحه مانیتور سپری می شود. این بدان معنی است که زیاد نمی توانید حرکت کنید که این می تواند برای سلامتی شما مضر باشد.
چگونه برنامه نویس شویم؟
گام اول: چرا میخواهید برنامه نویس شوید؟
در واقع، این شغل شما است. همان چیزیست که بسیاری از افراد وقتی صحبت از شغلشان می شود، آن را به حساب نمی آورند، در حالی که این بخش جدایی ناپذیر از زندگی آنها است. شما وقت زیادی را باید صرف این کار کنید.
اگر شروع کار شما با دانستن «چرا»یی انتخاب این شغل همراه باشد، کمک بزرگی به یادگیری بخش های سخت تر پیش رویتان خواهد کرد. بیایید صادق باشیم، بعضی از قسمت های یک کد واقعاً گیج کننده است.
گام دوم: زمینه فعالیت خود در برنامه نویسی را مشخص کنید
در این مرحله، باید بگوییم که انواع مختلفی از برنامه نویسی وجود دارد. پیش از آنکه یادگیری برنامه نویسی را آغاز کنید، باید با دقت زمینۀ کاری که میخواهید در آن فعالیت داشته باشید را مشخص کنید. در ادامه با برخی از رایجترین انواع برنامه نویسان آشنا خواهید شد.
گام سوم: یادگیری یک یا حتی چند زبان برنامه نویسی
وقتی که شغل و حوزه فعالیت خود را انتخاب کردید، لازم است که زبانهای برنامه نویسی مرتبط با آن حوزه کاری را بیاموزید. برای مثال، برای آنکه ادمین پایگاه داده شوید باید زبان SQL را بیاموزید. اگر قصد دارید توسعهدهنده Front-end شوید، باید CSS و JavaScript بدانید و برای توسعه اپلیکیشن موبایل به زبانهایی مانند Swift و Java نیاز دارید.
در ادامه بعضی از محبوبترین و رایجترین زبانهای برنامه نویسی جهان و کاربردشان را برایتان آورده ایم:
- پایتون (Python): کدنویسی در Python از ضروریات برنامه نویسی در سال ۲۰۱۹ است. پایتون یکی از تطبیقپذیرترین و متداولترین زبانهای برنامه نویسی در سراسر جهان است.
برای شخصی که قصد دارد در حوزه Data Science، توسعه نرمافزار یا تقریباً هر حوزهای از برنامهنویسی کار کند، زبان پایتون یکی از بهترین گزینههای موجود است. همچنین، زبان پایتون در فناوریهای نوظهوری مانند یادگیری ماشینی و هوش مصنوعی نیز کاربرد دارد.
- پی اچ پی (PHP): PHP یکی دیگر از زبانهای محبوب دنیای برنامه نویسی است که با هدف طراحی صفحات وب استفاده میشود. از دلایل محبوبیت این زبان میتوان به متن باز و رایگان بودن آن اشاره کرد. همچنین، فریمورکهای قدرتمندی مانند Laravel نیز از این زبان پشتیبانی میکنند که همین امر یکی دیگر از دلایل محبوبیت این زبان برنامه نویسی است.
- CSS/HTML: هرچند که HTML و CSS هیچ کدام زبان برنامه نویسی نیستند و در واقع، نشانهگذاریهایی برای نمایش دقیق محتوای وبسایت هستند. با این حال، به قدری داشتن دانش این دو مهم است که مجبور شدیم آنها را نیز در این فهرست قرار دهیم.
اگر قصد دارید توسعهدهندۀ وب حرفهای آن هم از نوع Front-end شوید، داشتن دانش و تسلط به HTML و CSS بر شما واجب است. علی رغم اینکه HTML و CSS دو نشانهگذاری مستقل هستند، اما از آنها به طور همزمان برای ساختن صفحات وب استفاده میشود.
- جاوا اسکریپت (JavaScript):جاوا اسکریپت یکی دیگر از زبانهای برنامه نویسی تطبیقپذیر است که برای پروژههای متنوعی استفاده میشود. اگر قصد برنامه نویس شدن دارید، یادگیری جاوا اسکریپت قدم بزرگی برای شروع این کار است. از جاوا اسکریپت عموماً برای طراحی صفحات وب اینتراکتیو، توسعه Back-end وب اپلیکیشن، توسعه و ساخت بازی و حتی رباتیک استفاده میشود.
- جاوا (Java): اگر میخواهید خیلی سریع برنامه نویس شوید، جاوا یاد بگیرید. جاوا در کنار پایتون یکی دیگر از زبانهای تطبیقپذیر و پُر استفاده در جهان برنامه نویسی است. یادگیری آن آسان است، مانند زبان انگلیسی خوانده میشود و در میان برنامه نویسانِ مبتدی بسیار محبوب است.
- سوئیفت (Swift): سوئیفت زبانی است که به تازگی توسط شرکت اپل عرضه شد تا فرآیند توسعه اپلیکیشن برای سیستم عامل iOS را تسهیل کند. استفاده از سوئیف از زبان #C (زبانی که قبلاً توسط شرکت اپل استفاده میشد) آسانتر است و به برنامه نویسان مبتدی اجازه میدهد تا با دردسر کمتری برای سیستم عامل iOS اپلیکیشن بسازند.
اگر علاقه دارید برنامه نویس iOS شوید، زبان Swift را بیاموزید.
- Solidity: اگر میخواهید برنامه نویسی شوید که منطبق بر تکنولوژی بلاکچین فعالیت کند، زبان Solidity را به شما معرفی میکنیم. شاید بتوان گفت Solidity ناشناختهترین و کم استفادهترین زبان در این فهرست است. از Solidity برای توسعه قراردادهای هوشمند بر روی بلاکچین رمز ارز Ethereum استفاده میشود.
ظهور رمز ارزها و بلاکچین سبب شده تا تقاضا برای توسعهدهندگان Solidity در بازار کار افزایش پیدا کند. ما نیز به همین دلیل این زبان را در فهرست خود قرار دادیم.
- روبی (Ruby): آخرین زبان در این فهرست، زبان Ruby است که به دلیل استفاده آن توسط توسعهدهندگان Full-stack محبوب شده است. در اصل، زبان روبی در ژاپن و برای ساخت بازی طراحی شده است، اما امروزه به عنوان زبانی تطبیقپذیر برای توسعه وب و ساخت بازی استفاده میشود.
گام چهارم: تمرین، تمرین، تمرین و باز هم تمرین!
کلید موفقیت برای تبدیل شدن به یک برنامه نویس حرفهای، تمرین کردن است. از زمانی که یادگیری را آغاز میکنید، کدنویسی را تمرین کنید. یک نرمافزار ویرایش کد دانلود کنید و برنامههای خودتان را کد نویسی کنید.
گام پنجم: آمادهسازی چند نمونه کار و پروژه با کیفیت برای جلب توجه کارفرمایان و مشتریان بالقوه
گام شیشم : برای موقعیتهای شغلی مختلف رزومه بفرستید
پس از آنکه رزومه خودتان را ساختید، وقت آن است که برای موقعیتهای شغلی مختلف درخواست بفرستید. در این موقعیت، بهتر است برای موقعیتهای شغلی که دنبال نیروی کار مبتدی یا در اصطلاح جونیور هستند اقدام کنید؛ موقعیتهای شغلی که با زبان و نوع برنامه نویسی که علاقه دارید، مرتبط هستند.
گام هفتم: همیشه در حال یادگیری باشید
همانطور که حدس میزنید، برنامه نویسی حوزهای است که به صورت مداوم در حال تغییر و توسعه است. آنچه که به عنوان برنامه نویس یاد میگیرد، الزاماً در چند سال آینده به دردتان نخواهد خورد. شما باید به صورت مداوم مهارتها و زبانهای جدید بیاموزید.
هر چند روز یک بار به دنبال یک چالش یا مسئله جدید باشید و سعی کنید این روند را به یک عادت تبدیل کنید. این چالش میتواند یادگیری ابزاری جدید برای زبان برنامه نویسی مورد علاقهتان باشد یا یک روش جدید برای نوشتن کدهای یک برنامه!
چگونه یک برنامه نویس حرفه ای شویم ؟
به طور کلی میتوان گفت که برای تبدیل شدن به یک برنامه نویس حرفهای به ۴ قابلیت فردی نیاز است:
- پشتکار
- کسب مهارت و تسلط بر طراحی الگوریتم
- استفاده از رویکردهای بهتر
- داشتن مهارتهای مفیدی که فرد را از سایرین متمایز میسازند.
برای تبدیل شدن به یک برنامه نویس حرفه ای ، علاوه بر هفت گامی که پیشتر فهرست شدند، باید اقدامات دیگری را هم انجام داد که بسیار مهم هستند. در ادامه فهرستی از اقداماتی ارائه شده است که برای حرفهای شدن در برنامه نویسی بسیار مهم هستند:
1-مشارکت در پروژههای متن باز (در گیتهاب و سایر سرویسها)
مطالعه الگوهای برنامه نویسی یا برخی از اصول کدنویسی پایه و تمرین کردن آنها در حین انجام پروژههای عملی؛ از جمله این الگوها و قواعد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کپسولهسازی مدل-نما
- ترکیب بندی ارثبری (Composition over inheritance)
- معماری MVC
- وارونگی کنترل (Inversion of Control) و تزریق وابستگی
2-آشنایی با ۲ یا ۳ زبان برنامه نویسی و گسترش مهارتهای خود در حالی که همچنان تخصص و تمرکز در یک زبان برنامه نویسی حفظ شود.
3-بررسی و خواندن کدهای برنامه نویسان خبره و حرفهای
4-کارآموزی و کار کردن زیر دست برنامه نویسان و توسعه دهندگان حرفهای